Wsród trulli
Widok na zabytkową część Alberobello.
Będąc w Apulli (wł. Puglia), a w szczególności w Bari, lub jego okolicach, warto również zajrzeć do miasteczka Alberobello. Miasteczko to położone jest w regionie rolniczym, w którym dominują uprawy oliwek. Ale nie z oliwek słynie ta miejscowość i to nie oliwki, czy też oliwa z nich wytwarzana zostały wpisane na listę światowego dziedzictwa UNESCO. To coś, co widać gdzieniegdzie w okolicy, rozrzucone po polach i gajach oliwnych, a co staje się oczywiste gdy przyjedziemy do Alberobello i wnikniemy w jego uliczki.
Wysiadłszy z autobusu, którym przyjechaliśmy z Bari, powoli wchodzimy w świat trulli.
Mowa oczywiście o trulli, czyli o charakterystycznych dla tego regionu domach, najczęściej okrągłych, czasami na planie prostokąta, ze stożkowymi, kamiennymi zazwyczaj dachami i białymi ścianami. Do dziś trwają spory o genezę tego typu budowli. Skąd ten kształt? Jaki jest powód budowania tego typu konstrukcji? Czy kryje się za tym jakikolwiek praktyczny, czy też techniczny powód? Jedna z teorii głosi, że wynikało do z przyczyn podatkowych li tylko, jako że niegdyś obowiązywał podatek od budowli stałych, których nie można było ot tak sobie rozebrać i przenieść w inne miejsce. Czy powodem zatem był podatek od nieruchomości? Bo jeśli te konstrukcje dało się stosunkowo szybko rozebrać i złożyć na nowo gdzie indziej, to jest to raczej mienie ruchome. A od takich wówczas nie płaciło się daniny. Dodatkowo, w XV w. Ferdynand I Aragoński zakazał apulijskim chłopom budowania stałych domostw, gdyż w ten sposób można było swobodnie "przerzucić" ich tam, gdzie akurat magnateria sobie życzyła. A więc możliwość przeniesienia budynku mogła być w takich okolicznościach przydatna.
Typowy krajobraz zabytkowego Alberobello: białe mury i stożki dachów z szarego kamienia.
Kiedy podróżuje się po regionie, to można co jakiś czas napotkać bardziej "oryginalne", a być może bardziej zbliżone do oryginału trulli, niż te, które można dziś podziwiać w Alberobello. Te stojące samotnie na polach faktycznie przypominają wyglądem kamienne szałasy, kryjówki, może jakieś schronienie, albo miejsce przechowywania jakichś sprzętów potrzebnych do pracy przy oliwkach. Widać wyraźnie, że są to konstrukcje "robocze", maksymalnie utylitarne, zbudowane z luźno ułożonych kamieni, nie związanych zaprawą, zaś dachy mają faktycznie formę stożka.
Trulli, które można podziwiać w Alberobello są ich bardziej "ucywilizowanymi" wersjami, z tynkowanymi, lub mocno bielonymi ścianami i w pełni wyposażonymi wnętrzami. Mieszczą się dziś w nich zazwyczaj sklepy z pamiątkami, ale również galerie i kwatery na wynajem dla turystów. Są też i te zamieszkane przez osoby prywatne, są również i nowe, wznoszone już przy wykorzystaniu nowoczesnych metod, ale nadal z charakterystycznym kamiennym, okrągłym i stożkowym dachem, często zwięczonym albo krzyżem, albo jakimś innym symbolem, wpisujące się w okalającą architektoniczną spuściznę historii.
Współczesna forma nawiązująca do trulli.
Wiek trulli szacuje się w niektórych przypadkach na kilkaset lat. Najstarsze z budynków powstały już w XIII wieku, niektóre w wieku XV, ale większość z nich ma zazwyczaj od 200 do 300 lat. Najwięcej zachowanych trullizobaczyć można właśnie w Alberobello, gdzie istnieje około 1500 z nich, a także w pobliskich miejscowościach, jak Martina Franca.
Z fotograficznego punktu widzenia krajobraz i fotografowanie wśród trulli Alberobello przypomina fotografiowanie na stoku narciarskim we mgle: wskazania światłomierza można od razu zignorować i należy dość mocno scenę prześwietlać, szczególnie w słoneczny dzień, często o +1EV lub nieco bardziej. Najlepiej po prostu zerkać na histogram, a współczesne bezlusterkowe aparaty, czy posiadające możliwość wyświetlania histogramu smartfony, idą w tym temacie bardzo na rękę.
